Historia płyt gramofonowych w Polsce

Historia płyt gramofonowych w Polsce

Musimy pamiętać, że historia sprzętu audio to nie tylko Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia, ale i nasz kraj rodzimy.

Pierwsze płyty i gramofony trafiły do Polski w 1899 roku, kiedy sprzedaż urządzeń Berlinera rozpoczął zakład o nazwie „Pierwszy w Kraju i Główny Skład Gramofonów przy Magazynie Optycznym” Gustawa Gerlacha. W tym samym roku powstało pierwsze, polskie przedsiębiorstwo fonograficzne „Fonotypia Karajowa” F. Rafalskiego. Produkowano tam wałki do fonografów. Powstało w Polsce także kilka filii przedsiębiorstw zagranicznych, nagrywających polskich artystów, głównie opery i operetki.

W 1904 roku założono w Warszawie fabrykę płyt, znaną później jako Syrena Rekord. Przedsiębiorstwo to miało duże znaczenie dla polskiego rynku fonograficznego, samo prowadziło nagrania i produkcję płyt na znaczną skalę. Syrena dokonała około pięciu tysięcy nagrań, a dzienna produkcja płyt w 1911 roku wynosiła sześć tysięcy sztuk.

Także w 1904 roku powstała „Łódzka Pierwsza Fabryka Gramofonów” Józefa Amsela, a w 1908 roku „Pierwsza Warszawska Fabryka Gramofonów”. Pojawiają się również rodzime patefony oraz urządzenia przeznaczone do odtwarzania obu rodzajów płyt. W 1910 roku w Warszawie funkcjonowała już imponująca ilość wytwórni gramofonów. Otóż znajdowało się tam wówczas już 10 przedsiębiorstw.

Po wojnie jeszcze przez krótki czas działały prywatne przedsiębiorstwa płytowe, jak choćby założona w Poznaniu przez Mieczysława Wejmana wytwórnia Mewa. Później głównie płyty produkowano w Pionkach. Zaprzestano w latach 90.

.